2026-04-25T12:15:02Z
https://www.pub.unibl.org/oai
oai:pub.unibl.org:66481
2025-10-07T04:43:14Z
OSNOVNA NAČELA JAVNIH EVIDENCIJA NEPOKRETNOSTI U PRAVU REPUBLIKE SRPSKE
/unibl/author/Ana Miškić
zemljišne knjige, katastar zemljišta, javna evidencija nepokretnosti, načela javnih evidencija nepokretnosti, načelo upisa, načelo pouzdanja i ostala načela katastra nepokretnosti Naučna oblast:
Savremeni pravni sistemi bi trebalo da odgovarajućim pravilima isprate dostignuti stepen
razvoja društvenih odnosa i da istovremeno pruže neophodan stepen pravne sigurnosti svojim
građanima. U tom smislu, svi savremeni pravni sistemi zadržali su publikovanja stvarnih prava na
nepokretnosti kroz njihov upis u odgovarajući registar.
Taj upis ima različito pravno dejstvo u pojedinim sistemima evidencije nepokretnosti,
međutim svi imaju zajedničku svrhu, a to je da na odgovarajući način učine javnosti dostupne
podatke o nepokretnostima i pravima na njima.
U konačnici, svrha svih tih evidencija je bila i ostala ista: da se obezbijedi pravna sigurnost
titulara već postojećih prava na nepokretnostima, ali i savjesnih trećih lica koja se javljaju kao
potencijalni titulari prava, odnosno sigurnost pravnog prometa.
Evidencija nepokretnosti, uopšte, predstavlja sistematizovane podatke o nepokretnostima
koji bi trebalo da odgovaraju njihovom stvarnom stanju, pri čemu pružaju saznanje o tačnom
položaju, prostiranju i granicama nepokretnosti, vrsti i kvaliteti zemljišta, objektima koji se na
njima nalaze, ali i o pravima na nepokretnostima.
U Repubici Srpskoj javna evidencija nepokretnosti uvedena je 2012. godine donošenjem
Zakona o premjeru i katastru Republike Srpske. Radi se o evidenciji nepokretnosti koja je u naš
pravni sistem uvedena sa ciljem da se zamijeni dotadašnja dvojna evidencija nepokretnosti, koja
se sastojala od katastra (faktičke evidencije) i zemljišnih knjiga (pravne evidencije). Jedinstvena
evidencija nepokretnosti rezultat je potrebe za pouzdanom, ažurnom i vjerodostojnom evidencijom
nepokretnosti, koju nameću društveni odnosi zasnovani prvenstveno na zahtjevima privredne
zajednice za stvaranjem što povoljnijeg privrednog ambijenta, ali i određenim interesima države
kao zakonodavca.
U tom smislu, cilj je da se omogući siguran, brz i jednostavan pravni promet nepokretnosti,
zaštita povjerenja u pravnom prometu nepokretnosti i zaštita stvarnih prava i njihovih titulara, kao
i trećih savjesnih lica; razvoj zajma i kreditnih odnosa, fiskalni razlozi itd.
Da bi se ostvarili proklamovani ciljevi jedinstvene evidencije nepokretnosti, postoje
najopštija pravila, ideje vodilje oko kojih i na osnovu kojih je uređen sistem evidencije
nepokretnosti. To su načela javnih evidencija nepokretnosti, čiji je smisao da, kao osnovna,
najopštija pravila, pomognu boljem razumijevanju i tumačenju pojedinih pravila na kojima se
zasniva ova evidencija, te da obezbijede sigurnost stvarnih i drugih prava na nepokretnostima
postojećim titularima i trećim (savjesnim) licima kao potencijalnim titularima prava.
Između više regulisanih načela ističu se načelo upisa i načelo pouzdanja koji zauzimaju
centralni dio završnog (master) rada, jer upravo ova dva načela daju smisao postojanja same
jedinstvene evidencije nepokretnosti.
2025-10-06T07:56:40.626Z
text
oai:fedora.unibl.org:o:3592
61 str.
All rights reserved
master rad
http://phaidra.unibl.org/o:3592